Gió và nước bào mòn đá và đất. Quá trình đó được gọi là xói mòn, và nó định hình cảnh quan qua hàng triệu năm. Sông ngòi tạo nên các hẻm núi. Sóng biển làm xói mòn chân vách đá. Sông băng bào mòn các thung lũng. Gió cuốn trôi lớp đất mặt khỏi những cánh đồng khô cằn. Xói mòn là quá trình tự nhiên và diễn ra liên tục, nhưng hoạt động của con người thường đẩy nhanh tốc độ của nó. Việc chặt phá thảm thực vật làm lộ đất ra trước mưa và gió. Chăn thả quá mức làm đất bị nén chặt và giết chết các rễ cây giữ đất. Các công trường xây dựng làm mất hàng tấn trầm tích xuống các dòng suối gần đó. Kết quả là đất nông nghiệp bị mất đi, các tuyến đường thủy bị tắc nghẽn và hệ sinh thái bị tổn hại.

Xói mòn đất là hình thức gây hậu quả nghiêm trọng nhất đối với con người. Lớp đất mặt hình thành chậm, thường qua hàng thế kỷ. Khi nó bị cuốn trôi, độ màu mỡ của đất cũng biến mất. Thảm họa Bão bụi những năm 1930 ở vùng Đại Bình nguyên của Mỹ là một ví dụ điển hình. Hạn hán, cày sâu và việc loại bỏ các loại cỏ bản địa đã kết hợp lại tạo ra những cơn bão bụi khổng lồ, khiến hàng trăm nghìn người phải di dời. Để đối phó, chính phủ Mỹ đã thành lập Cơ quan Bảo tồn Đất và thúc đẩy các biện pháp như cày theo đường đồng mức và trồng hàng rào chắn gió.

Nguyên nhân phổ biến

• Phá rừng và tàn phá thảm thực vật.
• Chăn thả gia súc quá mức.
• Cày xới thâm canh và canh tác độc canh.
• Xây dựng và làm đường.

Xói mòn không phải lúc nào cũng diễn ra đột ngột. Một cánh đồng có thể mất đi một milimét đất mỗi năm mà không ai nhận ra cho đến khi năng suất giảm sút hàng chục năm sau đó.