Nấm cộng sinh là mối quan hệ cộng sinh giữa nấm và rễ cây. Nấm len lỏi trong đất, thu thập nước và chất dinh dưỡng, rồi trao đổi chúng với cây để lấy đường được tạo ra thông qua quá trình quang hợp. Mối quan hệ này có từ thời cổ đại, hơn 400 triệu năm trước, và hầu hết các loài thực vật trên cạn đều hình thành mối quan hệ này.

Có hai loại chính. Nấm rễ nội cộng sinh (arbuscular mycorrhizae) xâm nhập vào tế bào rễ và phổ biến ở cỏ, rau và hầu hết các loại cây trồng ngoài đồng. Nấm rễ ngoại cộng sinh (ectomycorrhizae) bao quanh đầu rễ và điển hình ở các loại cây thân gỗ như thông, sồi và bạch dương. Mạng lưới nấm có thể mở rộng ra xa hơn tầm với của rễ, giúp nhân rộng hiệu quả phạm vi tìm kiếm chất dinh dưỡng của cây.

Những lợi ích mà cây trồng thu được

• Tăng cường khả năng hấp thụ phốt pho, đặc biệt là ở những vùng đất có độ phì nhiêu thấp.
• Tiếp cận nguồn nước dễ dàng hơn trong thời kỳ khô hạn.
• Khả năng kháng bệnh cao hơn đối với một số tác nhân gây bệnh ở rễ.
• Cải thiện cấu trúc đất thông qua sợi nấm

Không phải tất cả các phương pháp canh tác đều có lợi cho nấm cộng sinh rễ. Phân bón giàu phốt pho, cày xới thường xuyên và thời gian bỏ hoang đều làm giảm quần thể nấm này. Giảm cày xới, trồng cây che phủ và hệ thống canh tác ít sử dụng hóa chất thường hỗ trợ chúng tốt hơn.