Tempomat utrzymuje zadaną prędkość bez konieczności trzymania pedału gazu przez kierowcę. Jest to przydatne podczas długich podróży autostradą, gdzie utrzymywanie stałej prędkości zmniejsza zmęczenie i może poprawić oszczędność paliwa. Kierowca ustawia prędkość, a system utrzymuje ją do momentu naciśnięcia hamulca lub wyłączenia systemu.

Technologia jest starsza, niż większość ludzi myśli. Ralph Teetor, niewidomy inżynier, wynalazł system kontroli prędkości w 1948 roku. Frustrował go nawyk swojego prawnika do przyspieszania i zwalniania podczas rozmowy. Pierwsze samochody oferowały tę technologię pod koniec lat 50. XX wieku. Stała się powszechna w latach 70., kiedy priorytetem stała się oszczędność paliwa.

Nowoczesne systemy oferują większe możliwości. Adaptacyjny tempomat wykorzystuje radar lub kamery do utrzymywania zadanej odległości od poprzedzającego pojazdu, zwalniając i przyspieszając w razie potrzeby. Asystent jazdy w korkach radzi sobie z ruchem stop-and-go. Niektóre systemy łączą tempomat z utrzymywaniem pasa ruchu, zapewniając częściową automatyzację. Są to systemy poziomu 2, a kierowca musi zachować czujność.

Tempomat ma swoje ograniczenia. Nie działa dobrze w dużym ruchu, na krętych drogach ani przy złej pogodzie. Może być niebezpieczny na mokrych lub oblodzonych nawierzchniach, ponieważ może powodować buksowanie kół. Większość producentów zaleca wyłączenie go w takich warunkach.