Vóór 1846 draaide het bij chirurgie om snelheid. Een ervaren chirurg kon een ledemaat in minder dan drie minuten amputeren, omdat dat de tijd was dat een patiënt de pijn kon verdragen. Toen demonstreerde William Morton ether in het Massachusetts General Hospital, en de operatiekamer veranderde voorgoed.

Anesthetica vallen in twee brede categorieën. Algemene anesthetica veroorzaken een omkeerbaar bewusteloosheidsgevoel, waardoor grote operaties mogelijk zijn zonder dat de patiënt hoeft te bewegen of bij bewustzijn te zijn. Ze werken in op meerdere doelwitten in de hersenen, waaronder GABA-A-receptoren, en worden meestal gecombineerd met pijnstillers en spierverslappers. Lokale anesthetica daarentegen blokkeren natriumkanalen in zenuwuiteinden, waardoor een specifiek gebied wordt verdoofd terwijl de patiënt wakker blijft. Lidocaïne is hiervan het klassieke voorbeeld en wordt gebruikt voor uiteenlopende ingrepen, van tandheelkundige behandelingen tot kleine hechtingen.

De moderne praktijk heeft het ambacht verfijnd:

• Inductie. Propofol of een inhalatieanestheticum brengt de patiënt binnen enkele seconden onder narcose.
• Onderhoud. Vluchtige gassen of een continue intraveneuze infusie houden ze daar.
• Monitoring. Pulsoximetrie, capnografie en bloeddrukmeting sporen problemen vroegtijdig op.
• Reversal. De werking van de middelen neemt af of wordt omgekeerd, waarna de patiënt op een gecontroleerde manier ontwaakt.

De risico's zijn reëel, maar beheersbaar. De sterfte door anesthesie bij gezonde patiënten bedraagt ​​nu ongeveer één op de 100.000 tot 200.000, een fractie van wat het een eeuw geleden was.