Een blockchain is een gedistribueerd grootboek dat transacties registreert op meerdere computers. Elke transactie wordt gegroepeerd in een blok. Het blok is cryptografisch gekoppeld aan het vorige blok, waardoor een keten ontstaat. Zodra een blok is toegevoegd, vereist een wijziging ervan een aanpassing van elk volgend blok op elke kopie van het grootboek. Daardoor is de registratie in feite onveranderlijk.

De eerste blockchain was Bitcoin, gelanceerd in 2009 door de pseudonieme Satoshi Nakamoto. Het loste een probleem op waar computerwetenschappers decennialang mee worstelden: hoe bereik je consensus zonder een centrale autoriteit? Bitcoin gebruikt proof of work, waarbij miners concurreren om een ​​cryptografische puzzel op te lossen en het recht te verdienen om het volgende blok toe te voegen. Ethereum, gelanceerd in 2015, voegde smart contracts toe, dit zijn programma's die automatisch worden uitgevoerd wanneer aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. In 2022 stapte Ethereum over op proof of stake, waarbij validators tokens vastzetten in plaats van rekenkracht.

Blockchains zijn niet alleen voor cryptovaluta. Ze kunnen toeleveringsketens volgen, eigendomsrechten registreren, digitale identiteiten beheren en effectentransacties afwikkelen. Banken en bedrijven experimenteren met private blockchains die de deelname beperken. Deze zijn sneller en bieden meer privacy dan publieke blockchains, maar leveren wel wat decentralisatie in.

De technologie kent beperkingen. Openbare blockchains zijn traag en energieverslindend. Schaalvergroting is lastig. Er bestaat veel onzekerheid over de regelgeving. Maar het kernidee, een gedeeld grootboek dat door geen enkele partij wordt beheerd, heeft zijn duurzaamheid bewezen.