Những đồng cỏ từng nuôi sống đàn gia súc có thể biến thành bụi chỉ trong một thế hệ. Sa mạc hóa là quá trình biến đất đai màu mỡ thành sa mạc. Hiện tượng này chủ yếu xảy ra ở các vùng khô hạn giáp ranh với các sa mạc hiện có, được gọi là vùng đất khô cằn. Quản lý đất đai kém thường là nguyên nhân chính: chăn thả quá mức, canh tác quá mức và phá rừng làm mất đi thảm thực vật giữ đất. Hạn hán có thể đẩy nhanh quá trình suy thoái, nhưng hiếm khi là nguyên nhân duy nhất gây ra hiện tượng này.

Quá trình này tự duy trì. Khi thực vật biến mất, gió và mưa cuốn trôi lớp đất mặt. Không có lớp đất mặt, số lượng cây trồng phát triển sẽ giảm. Đất trở nên nhạt màu hơn, phản xạ nhiều nhiệt hơn và làm giảm lượng mưa. Các nhà khoa học ước tính rằng sa mạc hóa ảnh hưởng đến hàng tỷ hecta trên toàn thế giới, trong đó vùng Sahel của châu Phi là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Dự án Bức tường Xanh Vĩ đại, được khởi động vào năm 2007, nhằm mục đích khôi phục đất đai bị suy thoái trên khắp vành đai khô hạn của lục địa bằng cách trồng cây và hỗ trợ nông nghiệp bền vững.

Nguyên nhân chính

• Chăn thả gia súc quá mức.
• Canh tác quá mức và thời gian bỏ hoang ngắn.
• Phá rừng để lấy nhiên liệu và đất nông nghiệp.
• Hệ thống tưới tiêu kém dẫn đến đất bị nhiễm mặn.

Sa mạc hóa không phải là điều không thể tránh khỏi. Việc tạo ruộng bậc thang, chăn thả luân canh và trồng các loại cây trồng chịu hạn có thể làm chậm hoặc đảo ngược quá trình này. Giải pháp hiếm khi chỉ đơn thuần là trồng cây. Điều quan trọng là phải cho đất thời gian để phục hồi.