Tolerans, aynı dozun tekrar tekrar uygulanmasından sonra ilacın etkisinin azalmasıdır. Bir zamanlar az miktarda alkol veya opioidden güçlü etkiler hisseden bir kişi, aynı yoğunluğu elde etmek için zamanla daha büyük miktarlara ihtiyaç duyar. Vücut adapte olmuştur.

Birkaç mekanizma katkıda bulunur. Metabolik tolerans, karaciğerin ilacı parçalama konusunda daha verimli hale gelmesiyle ortaya çıkar. Hücresel veya farmakodinamik tolerans, reseptörler ve hücre içi sinyalizasyon düzeyindeki değişiklikleri içerir. Davranışsal tolerans, kişinin tanıdık ortamlarda ilacın etkilerini telafi etmeyi öğrenmesiyle gelişebilir.

Tolerans, fiziksel bağımlılıkla yakından ilişkilidir. İlaç kesildiğinde, adapte olmuş sistem alışkın olduğu girdiden mahrum kalır ve yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. Her ilaç önemli bir tolerans oluşturmaz ve toleransın gelişme hızı maddeler ve bireyler arasında büyük farklılıklar gösterir.

• Belirli bir doza verilen yanıtın azalması
• Metabolik ve hücresel mekanizmalar
• Genellikle fiziksel bağımlılığa eşlik eder.
• İlacın türüne ve kişiye göre değişir.

Toleransın anlaşılması, güvenli dozlama için ve birçok madde kullanım bozukluğunda görülen artan tüketim modellerini açıklamak için çok önemlidir.