In federale of decentrale systemen wordt de gekozen hoogste bestuurder van een staat of provincie vaak gouverneur genoemd. Deze functie combineert administratief leiderschap met politieke vertegenwoordiging van de subnationale eenheid.

Gouverneurs stellen doorgaans begrotingen op, benoemen leidinggevenden van overheidsinstanties, ondertekenen of vetoën wetgeving en voeren het bevel over de nationale garde van de staat of gelijkwaardige strijdkrachten. Hun bevoegdheden verschillen aanzienlijk per grondwet. Sommige gouverneurs hebben te maken met een sterke wetgevende macht en een onafhankelijke uitvoerende macht; anderen domineren hun politieke systeem. Ambtstermijnen en verkiezingscycli verschillen per rechtsgebied.

Gouverneurs fungeren als proeftuinen voor beleidsinnovatie en als potentiële nationale kandidaten. Crisissen – natuurrampen, pandemieën, financiële schokken – stellen hun capaciteit en zichtbaarheid op de proef. De relatie met de nationale overheid kenmerkt zich door zowel samenwerking als conflicten over financiering, regelgeving en bevoegdheden. Het ambt blijft een van de meest invloedrijke in de binnenlandse politiek van federale staten.

De handtekening van een gouverneur kan wetten goedkeuren of blokkeren die miljoenen inwoners treffen.