Tantra to rodzina systemów rytualnych i medytacyjnych, które rozwinęły się w hinduizmie i buddyzmie mniej więcej w połowie pierwszego tysiąclecia n.e. Samo słowo może oznaczać „krosno” lub „konstrukcję”, sugerując powiązany zbiór praktyk i tekstów.

Charakterystyczne cechy tantry obejmują stosowanie mantr, złożonych wizualizacji bóstw, rytualnych diagramów zwanych mandalami lub jantrami, a w niektórych nurtach celowe stosowanie substancji lub czynności powszechnie uważanych za nieczyste. Celem jest szybka transformacja – uświadomienie sobie tożsamości praktykującego z boskością lub osiągnięcie zarówno duchowego wyzwolenia, jak i mocy doczesnych. Hinduistyczna tantra często koncentruje się na kulcie Śiwy i Śakti; buddyjska tantra, zwłaszcza w swoich tybetańskich formach, integruje jogę bóstwa w ramach filozoficznych ram mahajany.

W powszechnej wyobraźni tantrę niekiedy sprowadza się do techniki seksualnej. Chociaż niektóre teksty antynomiczne posługują się symboliką seksualną, a rzadziej rytuałami seksualnymi, większość praktyki tantrycznej koncentruje się na wizualizacji, mantrze i wewnętrznych procesach jogicznych. Przekaz zazwyczaj przechodzi od nauczyciela do starannie przygotowanego ucznia; tajemnica i inicjacja pozostają ważne w wielu liniach przekazu.

Tantra traktuje ciało i zmysły nie jako przeszkody, które należy odrzucić, ale jako właściwe środki przebudzenia, jeśli zostaną właściwie zrozumiane i pokierowane.