Ekonomia behawioralna łączy psychologię i ekonomię, aby wyjaśnić, dlaczego ludzie często zachowują się irracjonalnie. Standardowa teoria ekonomiczna zakłada racjonalne działania aktorów, którzy ważą koszty i korzyści. Prawdziwi ludzie odkładają sprawy na później, wydają za dużo i podążają za tłumem. Ekonomiści behawioralni badają te luki.

Kluczowe koncepcje to awersja do strat (straty bolą bardziej niż zyski dają satysfakcję), zakotwiczenie (pierwsza liczba, którą widzimy, zaburza nasze szacunki) oraz tendencyjność teraźniejszości (wolimy natychmiastowe nagrody od opóźnionych). To nie są kaprysy. To przewidywalne wzorce, które kształtują rynki, politykę publiczną i finanse osobiste.

Teoria „nudge” wykorzystuje te spostrzeżenia. Kawiarnia, która umieszcza owoce na wysokości oczu, a słodycze na wysokiej półce, zachęca do zdrowszych wyborów, nie zakazując niczego. Automatyczne zapisywanie się do planów emerytalnych zwiększa stopę oszczędności. Krytycy obawiają się manipulacji, ale dowody pokazują, że drobne zmiany w projekcie mogą mieć duże znaczenie.

Główne idee

• Awersja do strat
• Kotwiczenie i kadrowanie
• Skupienie na teraźniejszości i prokrastynacja
• Dowód społeczny i zachowanie stadne
• Nudges i architektura wyboru