Nie każdy pacjent onkologiczny reaguje na każdy lek przeciwnowotworowy. Niektóre guzy mają mutację, która czyni je podatnymi na konkretną terapię. Diagnostyka towarzysząca to test, który identyfikuje pacjentów, którzy odniosą korzyści z danego leku. Jest ona kluczem do sukcesu w medycynie precyzyjnej. Bez niej lek mógłby zostać podany pacjentom, którzy nie zareagują, marnując czas i pieniądze oraz narażając ich na działania niepożądane.

Diagnostyka towarzysząca jest opracowywana równolegle z lekiem. FDA dokonuje ich wspólnej oceny. Test może obejmować panel sekwencjonowania genetycznego, barwienie immunohistochemiczne lub sondę do hybrydyzacji fluorescencyjnej in situ. Wykrywa on specyficzny biomarker, taki jak mutacja w genie EGFR lub nadekspresja białka HER2. Wynik decyduje o wskazaniu leku.

Przykłady można znaleźć wszędzie. Herceptyna w przypadku raka piersi HER2-dodatniego wymaga badania HER2. Keytruda w przypadku niektórych guzów litych wymaga badania niestabilności mikrosatelitarnej lub niedoboru naprawy niedopasowań. Tarceva w przypadku raka płuc wymaga badania mutacji EGFR. W każdym przypadku diagnostyka i lek są ze sobą powiązane.

Diagnostyka towarzysząca nie jest przeznaczona wyłącznie do leczenia raka. Jest stosowana w chorobach zakaźnych, chorobach układu krążenia i rzadkich chorobach genetycznych. Wraz z rozwojem terapii celowanych, pojawi się więcej diagnostyki towarzyszącej. Badanie jest równie ważne, jak leczenie.