De Talmoed is de centrale tekst van het rabbijnse jodendom. Hij bestaat uit de Misjna – een beknopte verzameling mondelinge wetten die rond 200 n.Chr. werd samengesteld – en de Gemara, het uitgebreide commentaar en debat dat in de daaropvolgende eeuwen rond de Misjna ontstond. Er bestaan ​​twee versies: de Jeruzalemse Talmoed en de langere, invloedrijkere Babylonische Talmoed.

De pagina-indeling is opvallend. Een korte passage uit de Misjna staat centraal; daaromheen bevinden zich verschillende lagen van discussie, kruisverwijzingen en latere toelichtingen. De inhoud varieert van gedetailleerde regels voor de sabbatsviering en de spijswetten tot verhalen, ethische stelregels en theologische speculaties. Argumentatie is de methode. Rabbijnen zijn het oneens, werpen moeilijkheden op en lossen die op – of laten ze onopgelost. De tekst traint de lezer in een bepaalde manier van denken, evenzeer als dat hij informatie overbrengt.

Voor traditionele Joden is de Talmoed niet zomaar een historisch document. Het is de mondelinge Thora die naast de geschreven Thora van Mozes staat. De studie ervan is op zichzelf een religieuze handeling, idealiter in tweetallen, zodat vragen in dialoog kunnen worden aangescherpt. Moderne kritische studies onderzoeken de historische ontwikkeling van de Talmoed; traditionele studies blijven de Talmoed beschouwen als een levend gesprek dat nog steeds relevant is voor het heden.

Het openen van de Talmoed is als het betreden van een ruimte waar al vijftienhonderd jaar een gesprek gaande is dat nog lang niet ten einde lijkt te komen.