Een fundamentele en relatief snelle transformatie van de politieke macht en vaak ook van de maatschappelijke structuur vormt een revolutie. Revoluties gaan doorgaans gepaard met massamobilisatie, de ineenstorting of omverwerping van het bestaande regime en de poging om een ​​nieuwe orde te vestigen.

Oorzaken zijn onder meer structurele druk op de lange termijn – economische veranderingen, zwakke staten, verdeeldheid binnen de elite – en kortetermijnfactoren zoals een begrotingscrisis of een militaire nederlaag. De uitkomsten variëren: sommige revoluties leiden tot blijvende institutionele veranderingen; andere resulteren in cycli van geweld, nieuwe dictaturen of een gedeeltelijk herstel van de oude orde. De Franse, Russische en Chinese revoluties blijven belangrijke referentiepunten.

Revolutionaire ideologieën bieden rechtvaardiging en richting, maar praktische machtsstrijden herdefiniëren vaak de oorspronkelijke doelen. Vergelijkend onderzoek zoekt naar patronen zonder de eigenheid van elk geval uit te wissen. De dreiging van, of de herinnering aan, revolutie blijft van invloed op het gedrag van heersers en oppositie.

Een succesvolle revolutie herdefinieert de grenzen van wat politiek mogelijk is.