Burgers claimen bepaalde rechten simpelweg op grond van hun lidmaatschap van de politieke gemeenschap. Burgerrechten zijn de rechten op politieke participatie, gelijke behandeling voor de wet en vrijheid van willekeurige discriminatie.

Klassieke burgerrechten omvatten het stemrecht, de vrijheid van meningsuiting, een eerlijk proces en gelijke toegang tot openbare voorzieningen en werkgelegenheid. Grondwetten, wetten en rechterlijke uitspraken definiëren en handhaven deze rechten. Sociale bewegingen hebben de kring van mensen die in de praktijk van deze rechten genieten herhaaldelijk uitgebreid – denk aan de afschaffing van de slavernij, de uitbreiding van het kiesrecht en het verbod op discriminatie op grond van ras, geslacht, religie en andere kenmerken.

De handhaving blijft gebrekkig. Juridische garanties kunnen de maatschappelijke opvattingen en de bestuurlijke capaciteit voorbijstreven. Er wordt nog steeds gedebatteerd over de mate waarin burgerrechten ook particuliere verenigingen zouden moeten omvatten en over de balans tussen collectieve rechtsmiddelen en individuele behandeling. De terminologie rond burgerrechten omvat nu geschillen die veel verder reiken dan de oorspronkelijke context.

Een recht dat alleen op papier bestaat, biedt weinig bescherming totdat instellingen en de cultuur het ondersteunen.