Zonder het broeikaseffect zou de aarde een bevroren bol zijn. De gemiddelde oppervlaktetemperatuur zou rond de -18 graden Celsius liggen in plaats van de huidige 15 graden. Het effect werkt doordat bepaalde gassen in de atmosfeer infraroodstraling absorberen en deze in alle richtingen weer uitstralen, ook terug naar het aardoppervlak. Hierdoor wordt warmte vastgehouden en blijft de planeet warm genoeg voor leven. Dit proces is natuurlijk en vindt al miljarden jaren plaats.

Het probleem is de versterking van het effect. Menselijke activiteiten hebben broeikasgassen aan de atmosfeer toegevoegd, voornamelijk koolstofdioxide door de verbranding van fossiele brandstoffen. Meer gassen betekent meer warmte die wordt vastgehouden. Het resultaat is opwarming van de aarde. De koolstofdioxideconcentratie is nu hoger dan op welk moment dan ook in de afgelopen 800.000 jaar, en waarschijnlijk zelfs in de afgelopen miljoenen jaren. De stijging gaat snel. Natuurlijke veranderingen in koolstofdioxide voltrekken zich normaal gesproken over duizenden jaren. Door menselijke uitstoot is de concentratie sinds de industriële revolutie in slechts twee eeuwen met ongeveer 50 procent gestegen.

Belangrijkste broeikasgassen

• Koolstofdioxide: afkomstig van fossiele brandstoffen en ontbossing.
• Methaan: afkomstig van vee, stortplaatsen en gaslekken.
• Lachgas: afkomstig van meststoffen en de industrie.
• Waterdamp: het meest voorkomende element, dat andere effecten versterkt.

Het broeikaseffect is op zich geen probleem. Het probleem is dat we de intensiteit ervan te ver en te snel hebben opgevoerd.