Je kunt een eetlepel suiker in water oplossen. Voeg steeds meer suiker toe en uiteindelijk lost er niets meer op. De oplossing is verzadigd. Oplosbaarheid is de maximale hoeveelheid opgeloste stof die kan oplossen in een bepaalde hoeveelheid oplosmiddel bij een bepaalde temperatuur. Het wordt meestal uitgedrukt in grammen opgeloste stof per 100 milliliter oplosmiddel. De oplosbaarheid hangt af van de aard van de opgeloste stof en het oplosmiddel, de temperatuur en de druk.

De vuistregel is: soortgelijke stoffen lossen elkaar op. Polaire oplosmiddelen lossen polaire en ionische stoffen op. Niet-polaire oplosmiddelen lossen niet-polaire stoffen op. Water lost zout en suiker op, maar geen olie. Hexaan lost olie op, maar geen zout. Temperatuur beïnvloedt de oplosbaarheid. Voor de meeste vaste stoffen neemt de oplosbaarheid toe met de temperatuur. Voor gassen neemt de oplosbaarheid af met de temperatuur. Daarom verliest warme frisdrank sneller zijn koolzuur dan koude frisdrank. Druk beïnvloedt de oplosbaarheid van gassen. De wet van Henry stelt dat de oplosbaarheid van een gas evenredig is met de partiële druk. Daarom worden koolzuurhoudende dranken onder druk gebotteld.

Oplosbaarheid is belangrijk in de chemie, biologie en industrie. Het bepaalt hoe geneesmiddelen in het lichaam worden opgenomen. Het beïnvloedt de verspreiding van verontreinigende stoffen door bodem en water. Het reguleert de vorming van mineralen en het gedrag van voedingsstoffen in de bodem. Het wordt gebruikt bij kristallisatie, extractie en chromatografie.

De oplosbaarheidsproductconstante, Ksp, beschrijft het evenwicht tussen een slecht oplosbaar zout en zijn ionen in oplossing. Deze wordt gebruikt om te voorspellen of er een neerslag zal ontstaan. Als het ionenproduct groter is dan Ksp, ontstaat er een neerslag. Als het kleiner is, is de oplossing onverzadigd.