Als je een systeem in evenwicht probeert te beïnvloeden, reageert het daarop. Dat is de essentie van het principe van Le Chatelier. Als je de omstandigheden van een omkeerbare reactie in evenwicht verandert, verschuift het systeem in de richting die de verandering tegenwerkt. Voeg een reactant toe en het systeem verbruikt deze door meer product te produceren. Verwijder een product en het systeem produceert meer om het te vervangen. Verhoog de druk en het systeem verschuift naar de kant met minder gasmoleculen. Verhoog de temperatuur en het systeem verschuift in de endotherme richting.

Het principe is kwalitatief, maar wel krachtig. Het dient als leidraad voor de optimalisatie van industriële reacties. Het Haber-Bosch-proces voor de ammoniaksynthese verloopt bij hoge druk en gematigde temperatuur om de productvorming te bevorderen. Het contactproces voor zwavelzuur maakt gebruik van een overmaat aan zuurstof en verwijdert zwaveltrioxide zodra dit gevormd wordt. Beide processen zijn gebaseerd op het principe van Le Chatelier.

Het principe is van toepassing op veranderingen in concentratie, druk, temperatuur en volume. Het is niet van toepassing op katalysatoren, die het bereiken van het evenwicht versnellen zonder de evenwichtspositie te veranderen. Het is evenmin van toepassing op het toevoegen van een inert gas bij constant volume, aangezien dit de partiële drukken niet verandert en dus het evenwicht niet verschuift. Deze nuances zijn in de praktijk van belang.