Etheen, het eenvoudigste alkeen, heette vroeger ethyleen. Het is een plantenhormoon dat fruit laat rijpen. Het is ook de grondstof voor polyethyleen, het meest voorkomende plastic ter wereld. Alkenen bevatten minstens één koolstof-koolstof dubbele binding. Die dubbele binding verandert alles. Het maakt het molecuul reactiever en stijver. De algemene formule is CnH2n. Etheen is C2H4, propeen is C3H6, buteen is C4H8.

De dubbele binding bestaat uit een sigma-binding en een pi-binding. De pi-binding is zwakker en meer blootgesteld, waardoor deze kwetsbaar is voor aanvallen door elektrofielen. Daarom ondergaan alkenen additiereacties, waarbij atomen zich hechten aan de dubbele binding, waardoor deze wordt omgezet in een enkele binding. Hydrogenatie voegt waterstof toe, waardoor een alkeen in een alkaan verandert. Bromering voegt broom toe, waardoor broomwater ontkleurt; dit is een klassieke test voor alkenen. Polymerisatie verbindt vele alkeen-eenheden tot een lange keten, waardoor kunststoffen ontstaan.

Alkenen zijn niet alleen industriële chemicaliën. Ze komen ook in de natuur voor. Je vindt ze in plantaardige oliën, insectenferomonen en sommige geurstoffen. Daarnaast zijn het tussenproducten in veel metabolische processen. De dubbele binding is een veelzijdige functionele groep.

Alkenen kunnen lineair, vertakt of cyclisch zijn. Ze kunnen één of meerdere dubbele bindingen hebben. Ze kunnen cis of trans zijn, afhankelijk van de rangschikking van de groepen rond de dubbele binding. Deze geometrische isomerie beïnvloedt de fysische eigenschappen en de biologische activiteit.