Fractioneel reservebankieren is een systeem waarbij banken slechts een fractie van de deposito's als reserves aanhouden en de rest uitlenen. Als een bank bijvoorbeeld $1 miljoen aan deposito's heeft en een reserveverplichting van 10 procent, houdt ze $100.000 aan en leent ze $900.000 uit. De leners geven het geld uit, waarna het weer bij andere banken terechtkomt, die een deel ervan opnieuw uitlenen. Dit proces vermenigvuldigt de geldhoeveelheid.

Dit systeem is hoe de meeste moderne banken werken. Het is niet zonder risico. Als spaarders meer eisen dan de reserves van de bank, gaat de bank failliet. Dat is wat er gebeurde tijdens bankruns voordat depositoverzekering werd ingevoerd. De reserveverplichting vermindert het risico, maar elimineert het niet. Banken houden ook kapitaal aan om verliezen op te vangen, en centrale banken verstrekken leningen aan banken in noodsituaties.

De reserveverplichting voor grote banken in de Verenigde Staten bedroeg decennialang 10 procent. In 2020 verlaagde de Federal Reserve deze naar nul, met als argument dat reserves niet langer de bindende factor waren voor kredietverlening. Kapitaalvereisten en liquiditeitsregels vervullen nu de rol die voorheen door de reserveverplichting werd vervuld. Andere landen hanteren nog steeds reserveverplichtingen, en sommige gebruiken ze als instrument voor monetair beleid.

Fractioneel reservebankieren is controversieel. Critici beweren dat het geld uit het niets creëert en economische op- en neergangen aanwakkert. Voorstanders stellen dat het spaargeld naar investeringen leidt en de economische groei stimuleert. Het debat hierover is oud en gaat terug tot de 19e eeuw. Het systeem is niet perfect, maar niemand heeft een beter systeem ontworpen dat op grote schaal werkt.