Een standaardkaars is een object met een bekende lichtsterkte. Als je weet hoe helder iets werkelijk is en je meet hoe helder het lijkt, kun je de afstand tot dat object berekenen. Dat is het principe achter de kosmische afstandsladder. Standaardkaarsen zijn de treden waarmee astronomen afstanden in het universum kunnen meten.

Verschillende standaardkaarsen werken op verschillende afstanden. Cepheidvariabelen zijn heldere sterren waarvan de pulsatieperiode hun lichtsterkte aangeeft. Ze zijn zichtbaar tot op ongeveer 100 miljoen lichtjaar afstand. Type Ia-supernova's zijn exploderende witte dwergen die een constante piekhelderheid bereiken. Ze zijn zichtbaar op miljarden lichtjaren afstand. De Tully-Fisher-relatie koppelt de rotatie van een sterrenstelsel aan zijn lichtsterkte en biedt daarmee nog een extra dimensie.

Elke standaardkaars moet worden gekalibreerd. De periode-lichtkrachtrelatie van een Cepheid wordt gekalibreerd met behulp van parallaxmetingen van nabijgelegen Cepheïden. Type Ia-supernova's worden gekalibreerd met behulp van Cepheïden in nabije sterrenstelsels. De reeks kalibraties introduceert onzekerheid, waardoor verschillende methoden soms verschillende resultaten opleveren voor de Hubbleconstante.

Standaardkaarsen zijn niet perfect. Stof kan ze dimmen. Hun helderheid kan variëren. Maar ze zijn de beste instrumenten die astronomen hebben om het heelal te meten, en ze hebben aangetoond dat de expansie versnelt, aangedreven door donkere energie.