Thiền định là thực hành tập trung sự chú ý một cách có chủ đích nhằm trau dồi sự bình tĩnh, minh mẫn hoặc thấu hiểu. Các kỹ thuật thiền định rất đa dạng giữa các nền văn hóa và truyền thống, nhưng hầu hết đều liên quan đến nỗ lực bền bỉ để điều chỉnh tâm trí.

Các hình thức phổ biến bao gồm thực hành tập trung chú ý, trong đó tâm trí được đặt vào hơi thở, một âm thanh hoặc một vật thể trực quan, và thực hành quan sát mở, trong đó người thực hành ghi nhận bất cứ điều gì xuất hiện trong nhận thức mà không phán xét. Các tác dụng sinh lý thường bao gồm nhịp thở chậm lại, nhịp tim giảm và thay đổi trong mô hình sóng não. Thực hành thường xuyên có liên quan đến việc giảm căng thẳng, cải thiện sự chú ý và giảm nhẹ các triệu chứng lo âu và trầm cảm.

Sự quan tâm khoa học đã tăng lên nhanh chóng. Các nghiên cứu hình ảnh thần kinh cho thấy sự thay đổi hoạt động ở các vùng liên quan đến sự chú ý và tư duy tự quy chiếu. Các chương trình lâm sàng như giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm kết hợp các kỹ thuật thiền định vào các khóa học có cấu trúc. Không phải mọi tuyên bố về tác dụng của thiền đều được chứng minh rõ ràng; hiệu quả phụ thuộc vào loại hình thực hành, thời lượng và từng cá nhân.

Ngồi yên lặng và tập trung chú ý là một phương pháp cổ xưa mà các nghiên cứu hiện đại vẫn đang tiếp tục tìm hiểu về những tác động có thể đo lường được của nó đối với tâm trí và cơ thể.