Mục tiêu bị cản trở và người đó phải tìm cách vượt qua trở ngại. Giải quyết vấn đề là quá trình nhận thức chuyển từ trạng thái hiện tại sang trạng thái mục tiêu mong muốn khi con đường không rõ ràng ngay lập tức.

Quá trình này bao gồm việc xác định vấn đề, tìm kiếm trong không gian các hành động khả thi và đánh giá tiến độ. Thuật toán đảm bảo giải pháp nhưng có thể không hiệu quả; phương pháp phỏng đoán mang lại tốc độ nhưng đánh đổi bằng sự không chắc chắn. Các vấn đề cần sự thấu hiểu đòi hỏi phải tái cấu trúc; các vấn đề được xác định rõ ràng cho phép tìm kiếm một cách có hệ thống. Chuyên môn thu hẹp không gian tìm kiếm bằng cách nhận diện các mẫu và áp dụng các chiến lược chuyên biệt trong lĩnh vực đó.

Những trở ngại bao gồm sự cố định về chức năng, lối suy nghĩ rập khuôn và sự nhận thức vấn đề không đầy đủ. Việc giảng dạy kỹ năng giải quyết vấn đề nhấn mạnh vào việc hiểu vấn đề, lập kế hoạch, giám sát và sử dụng chiến lược linh hoạt. Giải quyết vấn đề là một biểu hiện trung tâm của trí thông minh trong cuộc sống hàng ngày và nghề nghiệp.

Chất lượng của cách trình bày thường quyết định liệu có tìm ra giải pháp hay không.