Cuộc đời của một người khác, được một nhà văn nghiên cứu và thuật lại, trở thành một cuốn tiểu sử. Người viết tiểu sử thu thập thư từ, phỏng vấn, hồ sơ công khai và các nguồn thứ cấp, sau đó xây dựng nên một câu chuyện mạch lạc. Nhiệm vụ này đòi hỏi cả khả năng điều tra và kỹ năng kể chuyện: các sự kiện phải chính xác, nhưng kết quả vẫn phải được trình bày như một câu chuyện chứ không phải là một danh sách các mốc thời gian.

Tiểu sử có thể bao quát từ những bản phác thảo ngắn gọn đến những công trình nghiên cứu nhiều tập. Một số hướng đến việc bao quát toàn diện; số khác tập trung vào một khía cạnh cụ thể trong cuộc đời của nhân vật hoặc một giai đoạn nhất định. Mối quan hệ giữa người viết tiểu sử và nhân vật có thể là ngưỡng mộ, phê phán hoặc cân bằng một cách có chủ ý. Việc tiếp cận các tài liệu cá nhân và nhân chứng còn sống thường quyết định mức độ hoàn chỉnh của bức chân dung.

Độc giả tìm đến tiểu sử để hiểu sâu hơn về các nhân vật lịch sử, nghệ sĩ, nhà khoa học và những người bình thường mà cuộc đời của họ làm sáng tỏ những chủ đề lớn hơn. Thể loại này tất yếu bao gồm việc chọn lọc và nhấn mạnh. Một nhà viết tiểu sử tài ba sẽ làm cho những lựa chọn đó trở nên minh bạch đến mức người đọc vẫn có thể tự đưa ra đánh giá độc lập. Ở mức độ tốt nhất, tiểu sử tái hiện cuộc đời một con người trong những nét đặc thù của nó và đặt nó trong bối cảnh rộng lớn hơn của thời đại.