Xói mòn đất là hiện tượng lớp đất mặt bị bào mòn bởi gió, nước hoặc hoạt động của con người. Hiện tượng này xảy ra tự nhiên, nhưng việc sử dụng đất của con người làm tăng tốc độ xói mòn một cách đáng kể. Việc phá rừng, cày xới các sườn dốc và chăn thả quá mức làm lộ lớp đất mặt ra trước mưa và gió. Một khi lớp đất mặt bị mất đi, phải mất hàng thế kỷ để phục hồi.

Hậu quả rất nghiêm trọng. Nông dân mất đi đất đai màu mỡ. Bùn đất làm tắc nghẽn sông ngòi và hồ chứa. Chất dinh dưỡng và thuốc trừ sâu trôi vào nguồn nước, gây ra hiện tượng tảo nở hoa. Bão bụi cuốn theo đất đi hàng nghìn ki-lô-mét. Thảm họa Bão bụi những năm 1930 đã khiến hàng triệu người phải di dời khỏi vùng đồng bằng nước Mỹ. Những cuộc khủng hoảng tương tự đang diễn ra ở một số khu vực của châu Phi và châu Á ngày nay.

Các giải pháp đều có. Cày theo đường đồng mức, làm ruộng bậc thang và trồng cây che phủ giúp giữ đất. Canh tác không cày xới để lại tàn dư thực vật trên bề mặt và cải thiện cấu trúc đất. Hàng cây và bụi rậm chắn gió làm giảm tốc độ gió. Phục hồi thảm thực vật trên đất bị thoái hóa giúp giảm dòng chảy bề mặt. Những biện pháp này tốn kém và cần có kế hoạch. Nếu không, chúng ta sẽ mất đi lớp đất dưới chân mình.

Nguyên nhân chính

• Phá rừng
• Chăn thả quá mức
• Cày xới thâm canh
• Xây dựng và khai thác mỏ
• Biến đổi khí hậu và hạn hán