Thảm họa thiên nhiên là một sự kiện thảm khốc do các quá trình tự nhiên gây ra. Động đất, bão, lũ lụt, cháy rừng và núi lửa phun trào đều thuộc loại này. Bản thân sự kiện là tự nhiên. Thảm họa thì không. Nó xảy ra khi mối nguy hiểm gặp phải sự dễ bị tổn thương của con người. Một cơn bão đổ bộ vào một vùng biển vắng vẻ là một cơn bão. Nhưng cùng cơn bão đó đổ bộ vào một thành phố đông dân cư thì trở thành một thảm họa.

Thiệt hại đã tăng mạnh. Không phải vì các mối nguy hiểm xảy ra thường xuyên hơn ở mọi nơi, mà vì ngày càng nhiều người sống ở những nơi có rủi ro cao. Các thành phố ven biển mở rộng. Vùng đồng bằng ngập lũ được phát triển. Rừng bị chặt phá, làm tăng nguy cơ sạt lở đất và cháy rừng. Biến đổi khí hậu làm trầm trọng thêm một số mối nguy hiểm. Sự kết hợp giữa mức độ tiếp xúc với rủi ro và các sự kiện mạnh hơn đã làm tăng thiệt hại.

Rủi ro thiên tai không phân bố đồng đều. Các nước nghèo chịu nhiều thương vong hơn. Các nước giàu chịu nhiều thiệt hại về tài sản hơn. Các quy định về xây dựng, hệ thống cảnh báo sớm và quy hoạch sử dụng đất giúp giảm thiểu rủi ro. Bảo hiểm cũng vậy, mặc dù thường khiến người nghèo không đủ khả năng mua bảo hiểm. Chính sách ứng phó thiên tai hiệu quả nhất là phòng ngừa, chứ không phải ứng phó. Chi tiêu cho việc tăng cường khả năng phục hồi trước khi xảy ra sự kiện sẽ ít tốn kém hơn so với việc xây dựng lại sau đó.

Các loại phổ biến

• Động đất
• Bão và lốc xoáy
• Lũ lụt
• Cháy rừng
• Núi lửa phun trào