Klęska żywiołowa to katastrofalne zdarzenie spowodowane procesami naturalnymi. Trzęsienia ziemi, huragany, powodzie, pożary lasów i erupcje wulkanów – wszystkie się do niej zaliczają. Samo zdarzenie jest naturalne. Katastrofa nie. Dzieje się tak, gdy zagrożenie styka się z ludzką bezbronnością. Huragan uderzający w puste wybrzeże to burza. Ta sama burza uderzająca w zatłoczone miasto staje się katastrofą.

Straty gwałtownie wzrosły. Nie dlatego, że zagrożenia są wszędzie częstsze, ale dlatego, że więcej ludzi mieszka w niebezpiecznych miejscach. Miasta nadmorskie się rozrastają. Zabudowują się równiny zalewowe. Lasy są wycinane, co zwiększa ryzyko osuwisk i pożarów. Zmiany klimatyczne nasilają niektóre zagrożenia. Połączenie narażenia na nie i silniejszych zjawisk atmosferycznych zwiększa skalę zniszczeń.

Ryzyko katastrof nie rozkłada się równomiernie. Kraje biedne ponoszą więcej ofiar śmiertelnych. Kraje bogate ponoszą większe straty materialne. Przepisy budowlane, systemy wczesnego ostrzegania i planowanie zagospodarowania przestrzennego zmniejszają ryzyko. Podobnie jest z ubezpieczeniami, choć często nie pozwalają one na pokrycie kosztów najuboższych. Najskuteczniejszą polityką na wypadek katastrof jest zapobieganie, a nie reagowanie. Wydatki na odporność przed zdarzeniem są tańsze niż odbudowa po nim.

Typowe typy

• Trzęsienia ziemi
• Huragany i tajfuny
• Powodzie
• Pożary lasów
• Erupcje wulkaniczne