Thơ tự do là thể thơ không tuân theo một thể thơ hay vần điệu cố định nào. Nhịp điệu của nó dựa trên nhịp điệu của lời nói, hơi thở, hoặc hình thái của suy nghĩ hơn là dựa trên các nhịp điệu truyền thống.

Walt Whitman thường được ghi nhận là người đã mở đường cho thơ tự do trong tiếng Anh; các nhà thơ hiện đại sau này như Eliot, Pound và Williams đã biến nó thành một thể loại chủ đạo. Thơ tự do không chỉ đơn thuần là văn xuôi được chia thành các dòng. Việc ngắt dòng, khoảng cách giữa các dòng và cách sắp xếp âm thanh và hình ảnh vẫn tạo nên hình thức—chỉ là không phải những hình thức kế thừa của sonnet hay thơ không vần. Nhà thơ phải tự sáng tạo ra một logic nhịp điệu cho mỗi bài thơ.

Đôi khi các nhà phê bình cáo buộc thơ tự do thiếu hình thức; những người bảo vệ thể loại này đáp lại rằng nó thay thế hình thức hữu cơ cho sự đều đặn máy móc. Trên thực tế, nhiều bài thơ tự do vẫn giữ được những mô hình âm thanh và cấu trúc tinh tế. Sự tự do là có thật, nhưng nó đặt trách nhiệm lớn hơn lên vai nhà thơ trong việc biện minh cho mọi lựa chọn hình thức.

Thơ tự do là thể thơ tìm được nhịp điệu riêng mà không cần khuôn mẫu nhịp điệu cố định.