Ý nghĩa trực tiếp là nghĩa đen, nghĩa trong từ điển của một từ—nghĩa chính mà từ đó mang lại mà không có thêm sắc thái cảm xúc hoặc văn hóa nào khác. Đó là cốt lõi ổn định của ý nghĩa.

“Rắn” dùng để chỉ một loài bò sát không chân. Bất kỳ liên tưởng nào khác mà từ này mang lại—sự phản bội, cám dỗ, sự thanh lịch—đều thuộc về nghĩa bóng. Văn phong rõ ràng, văn bản kỹ thuật và ngôn ngữ pháp lý đều hướng đến việc bám sát nghĩa đen để ý nghĩa không bị mơ hồ. Ngay cả trong văn học, các nhà văn cũng phải kiểm soát nghĩa đen trước khi có thể khai thác hiệu quả nghĩa bóng; nếu nghĩa đen bị lẫn lộn, các nghĩa liên tưởng sẽ trôi nổi không có điểm tựa.

Ý nghĩa biểu thị không bao giờ hoàn toàn tách rời khỏi ngữ cảnh, nhưng đó lại là khía cạnh ý nghĩa mà những người nói thành thạo một ngôn ngữ được kỳ vọng là đều nắm bắt được. Từ điển cố gắng nắm bắt điều này; khó khăn trong dịch thuật thường phát sinh khi ý nghĩa biểu thị không thống nhất giữa các ngôn ngữ. Sự chính xác trong ý nghĩa biểu thị là nền tảng mà trên đó các hiệu ứng ngôn ngữ phức tạp hơn được xây dựng.

Ý nghĩa cơ bản và được thống nhất của một từ chính là nghĩa đen của nó.