Thêm một công nhân vào một nhà bếp nhỏ và công việc sẽ được hoàn thành nhanh hơn. Thêm người thứ năm, người thứ mười, người thứ hai mươi, và nhà bếp trở nên đông đúc. Sản lượng có thể vẫn tăng lên, nhưng mỗi công nhân mới thêm vào lại đóng góp ít hơn người trước đó. Đây chính là quy luật năng suất giảm dần, một trong những ý tưởng lâu đời nhất trong kinh tế học. Nó bắt nguồn từ David Ricardo và phân tích của ông về đất nông nghiệp vào đầu những năm 1800.

Nguyên tắc này áp dụng bất cứ khi nào ít nhất một yếu tố đầu vào là cố định. Một nông dân với một mảnh đất cố định có thể bón phân và thấy năng suất tăng vọt. Tiếp tục bón phân thì lợi nhuận sẽ giảm dần, rồi dừng hẳn, sau đó chuyển sang âm do hóa chất làm cháy đất. Một nhà máy với máy móc cố định có thể thuê thêm công nhân, nhưng cuối cùng họ sẽ cản trở lẫn nhau.

Quy luật lợi ích giảm dần rất quan trọng đối với lý thuyết tăng trưởng. Nó giúp giải thích tại sao các nước nghèo có thể tăng trưởng nhanh chóng bằng cách áp dụng công nghệ hiện có, trong khi các nước giàu phải đổi mới để duy trì tăng trưởng. Nó cũng cảnh báo về những giải pháp đơn giản. Việc đổ thêm tiền hoặc thêm người vào một vấn đề chỉ hiệu quả cho đến khi nó không còn hiệu quả nữa.

Điểm chính

• Ít nhất một đầu vào phải được cố định.
• Sản lượng cận biên giảm khi các yếu tố đầu vào biến đổi tăng lên.
• Cuối cùng, sản lượng cận biên có thể trở nên âm.
• Nguyên tắc này áp dụng cho đất đai, lao động và vốn.
• Điều này củng cố luận điểm về tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.