Từ rất lâu trước khi có kim loại, con người đã chế tạo công cụ từ đá. Công nghệ chế tác đá bao gồm việc chế tạo và sử dụng những công cụ đó, từ những chiếc rìu thô sơ nhất đến những mũi tên được mài giũa tinh xảo. Những công cụ bằng đá cổ nhất được biết đến đến từ Gona, Ethiopia, có niên đại khoảng 2,6 triệu năm trước. Chúng chỉ là những mảnh đá đơn giản được tách ra từ những viên đá cuội, nhưng chúng đánh dấu một bước ngoặt: việc chủ động định hình môi trường để sử dụng trong tương lai.

Việc chế tạo công cụ bằng đá là một quá trình loại bỏ vật liệu. Bạn dùng búa đá đập vào lõi đá, loại bỏ các mảnh đá vụn, và tạo hình cho phần còn lại. Hoặc bạn có thể sử dụng chính những mảnh đá vụn đó làm lưỡi cắt. Kỹ năng là yếu tố then chốt. Một người thợ chế tác đá bậc thầy biết cách đọc thớ đá, dự đoán vết nứt và biết nên đập vào đâu. Sai lầm là không thể khắc phục. Các nhà khảo cổ học tái tạo lại những kỹ thuật này để hiểu được thời gian chế tạo một công cụ và trình độ kỹ năng cần thiết.

Các truyền thống chính

• Oldowan: những mảnh đá và dao chặt đơn giản, có niên đại hơn 2,5 triệu năm.
• Văn hóa Acheulean: những chiếc rìu cầm tay hai mặt cỡ lớn, có niên đại khoảng 1,7 triệu năm trước.
• Mousterian: những mảnh đá được chế tác thủ công, gắn liền với người Neanderthal.
• Các ngành công nghiệp sau này: lưỡi dao, công cụ đá nhỏ và đầu mũi tên.

Công cụ bằng đá tồn tại lâu hơn khi xương, gỗ và gân bị mục nát. Chúng là bằng chứng bền vững nhất về hành vi của con người thời kỳ đầu.