Immanuel Kant, ahlakın kişinin isteklerine veya işine yarayan şeylere bağlı olamayacağını düşünüyordu. Ahlak, arzu veya sonuçtan bağımsız olarak bağlayıcı olmalıdır. Kategorik buyruk, ahlakın en yüce ilkesi için kullandığı isimdir ve çeşitli formülasyonları vardır. En ünlüsü şöyledir: Yalnızca aynı zamanda evrensel bir yasa olmasını isteyebileceğiniz ilkeye göre hareket edin. Hareket etme nedeninizi, herkesin bu ilkeye göre hareket edip edemeyeceğini sorarak test edin.

Kant, kategorik buyrukları varsayımsal buyruklarla karşılaştırdı. Varsayımsal bir buyruk, belirli bir amaca ulaşmak istiyorsanız ne yapmanız gerektiğini söyler: sağlıklı olmak istiyorsanız egzersiz yapın. Kategorik bir buyruk ise koşulsuz olarak emreder. İkinci formülasyon şöyle der: İnsanlığı, ister kendinizde ister başkalarında olsun, her zaman bir amaç olarak ele alın, asla sadece bir araç olarak değil. Üçüncüsü ise, akıl sahibi varlıkların birlikte ahlak yasasını koyduğu bir amaçlar krallığından bahseder. Kant, bu formülasyonların aynı ilkeyi ifade ettiğine inanıyordu. Yalan söylemek, hile yapmak ve sözleri tutmamak evrensellik testini geçemez, çünkü herkesin bunları yaptığı bir dünya, dayandıkları uygulamaları baltalayacaktır.

Kant'ın formülasyonları

• Evrensel yasa. Yalnızca evrensel olarak kabul edebileceğiniz ilkeler doğrultusunda hareket edin.
• İnsanlık. İnsanları sadece araç olarak değil, amaç olarak ele alın.
• Amaçlar Krallığı. Akıl sahibi varlıklar topluluğunda yasa koyucu gibi hareket edin.

Kategorik buyruk, bazı eylemlerin sonuçlarından bağımsız olarak yanlış olduğunu savunan deontolojik etiğin temelini oluşturur.