Nemesis, özellikle kibir suçu işleyen bir karakteri yakalayan, intikam veya yıkımın aracıdır. Yunan düşüncesinde Nemesis aynı zamanda küstahlığı cezalandıran tanrıçaydı.

Edebiyatta düşman, bir kişi (intikamcı veya rakip) veya daha soyut, önemli bir güç olabilir. Trajik kahramanın düşmanı, önceki eylemlerin veya karakterinin kaçınılmaz bir sonucu olarak ortaya çıkar. Daha geniş anlamda, kelime uzun süredir devam eden bir rakip veya baş düşman, sürekli olarak kahramana karşı çıkan ve nihayetinde onu yenebilecek figür anlamına gelmiştir. Çizgi roman ve macera kurgusu, kahramanın yapısal bir karşılığı olarak düşmana büyük ölçüde dayanır.

Tatmin edici bir düşman, hem kahramana karşıt hem de bir şekilde ona bağlıdır; bu bağlılık tarihsel geçmiş, benzerlik veya olay örgüsünün mantığıyla olabilir. Düşmanla son yüzleşme genellikle hikayenin doruk noktasıyla örtüşür. İster ilahi adalet ister insani rakip olsun, düşman sonunda ödenmesi gereken bedeli temsil eder.

Bir karakterin hak ettiği sonuçları getiren güç veya figür, onun düşmanıdır.