Mektup romanı, genellikle mektuplar, bazen de günlük kayıtları, gazete kupürleri veya elektronik mesajlar gibi bir dizi belge aracılığıyla anlatılır. Hikaye, yazışmaların kendisinden ortaya çıkar.

Samuel Richardson'ın Pamela ve Clarissa adlı eserleri İngilizcede bu biçimi kurmuştur; daha sonraki örnekler arasında Goethe'nin Genç Werther'in Acıları, Stoker'ın Dracula ve e-postalar, kısa mesajlar ve karma medya ile yapılan sayısız modern deneme yer almaktadır. Bu yöntem, anlık ve samimi bir etki yaratır; okuyucular özel bir iletişimi gizlice dinliyormuş gibi hissederler. Ayrıca, birden fazla yazışmacının katkıda bulunmasıyla birden fazla bakış açısına olanak tanır ve mektuplar arasındaki boşluklar ve gecikmeler yoluyla gerilim yaratabilir.

Zorluklar arasında inandırıcılığı korumak (karakterler neden bu kadar ayrıntılı yazsın ki?) ve tekdüzelikten kaçınmak yer almaktadır. Yetenekli yazarlar, anlatım biçimlerini çeşitlendirir, belgeler arasındaki boşlukları dramatik etki için kullanır ve biçimin kendisinin anlamın bir parçası haline gelmesine izin verir. Mektup romanı, öznelliği, güvenilmezliği ve yazılı iletişimin ilişkileri şekillendirme biçimlerini keşfetmek için esnek bir araç olmaya devam etmektedir.

Bir romanın anlatısı tamamen karakterlerinin yazdığı mektuplar veya belgeler üzerinden ilerliyorsa, bu roman mektup romanı olarak adlandırılır.