Klasik iktisat, insanların rasyonel hesap makineleri olduğunu varsayar. Maliyetleri ve faydaları tartarlar, ilgili her gerçeği hatırlarlar ve kendi avantajlarını en üst düzeye çıkaranı seçerler. Ocak ayında spor salonu üyeliği satın alan herkes bunun tam olarak doğru olmadığını bilir.

Davranışsal iktisat, karmaşık insan beynini ciddiye alır. Maaş gününde neden aşırı harcama yaptığımızı, neden zarar eden yatırımlara tutunduğumuzu ve bir formdaki varsayılan seçeneğin milyonlarca insanı daha fazla tasarruf etmeye nasıl yönlendirebileceğini açıklamak için psikolojiden yararlanır. Bu alan, Daniel Kahneman ve Amos Tversky'nin yargılamadaki sistematik önyargıları belgelemeye başladığı 1970'lerde ivme kazandı. Richard Thaler daha sonra bu önyargıların piyasaları ve kamu politikalarını nasıl şekillendirdiğini gösterdi.

Bazı bulgular pratik araçlara dönüştü. Örneğin, emeklilik planlarına otomatik kayıt, ataleti faydalı bir yönde kullanıyor. Diğer bulgular ise daha karanlık: Şirketler, tüketicilerin küçük yazıları okumayacağını bildikleri için abonelik tuzakları ve kafa karıştırıcı fiyatlandırma tasarlıyorlar.

Ana fikirler

• Kayıp kaçınma: Kayıplar, eşdeğer kazançların verdiği iyi hissin yaklaşık iki katı kadar acı verir.
• Çapa etkisi: İlk gördüğümüz sayı, daha sonraki tahminleri çarpıtır.
• Mevcut durum önyargısı: Anlık ödüllere aşırı değer verir, gelecekteki ödüllere ise hafife alırız.
• Çerçeveleme: Bir seçeneğin nasıl ifade edildiği, neyi seçeceğimizi değiştirir.