De fundamentele regels die de overheid vestigen en beperken, zijn vastgelegd in een grondwet. Deze definieert de machtsorganen, de rechten van burgers en de procedures voor het maken van gewone wetten.

Grondwetten kunnen geschreven documenten zijn of ongeschreven verzamelingen van wetten, verdragen en rechterlijke uitspraken. Ze claimen doorgaans voorrang boven gewone wetgeving. Amendementsprocedures zijn meestal strenger dan gewone wetgeving, zodat het basiskader relatief stabiel blijft.

De vormgeving van een grondwet bepaalt de politieke concurrentie: presidentiële versus parlementaire systemen, federale versus unitaire structuren en de kracht van de rechterlijke toetsing vloeien allemaal voort uit grondwettelijke keuzes. Wanneer politieke actoren de grondwet als bindend beschouwen, zelfs als deze hun directe doelen dwarsboomt, wint het systeem aan legitimiteit en voorspelbaarheid. Wanneer ze de grondwet als optioneel beschouwen, ondermijnt het constitutionalisme zelf.

Een grondwet is slechts zo sterk als de bereidheid van machtige actoren om zich eraan te houden.