Portfel zostaje skradziony w autobusie. Korporacja zrzuca toksyczne odpady do rzeki. Oba te czyny są przestępstwami – działaniami naruszającymi prawo karne i karanymi przez państwo. Jednak nie każdy szkodliwy czyn jest przestępstwem. To, co uznaje się za przestępstwo, zmienia się z biegiem czasu i w zależności od społeczeństwa. Sprzedaż alkoholu była nielegalna w Stanach Zjednoczonych w czasach prohibicji. Teraz jest to działalność licencjonowana.

Socjologowie zastanawiają się, kto definiuje przestępczość i kto ponosi karę. Prawo często odzwierciedla interesy wpływowych grup. Przestępczość uliczna wiąże się z intensywnymi działaniami policji. Przestępczość białych kołnierzyków, choć znacznie bardziej kosztowna finansowo i kosztująca ludzkie życie, przyciąga mniej uwagi. Jednolite Raporty Przestępczości FBI i Narodowe Badanie Ofiar Przestępstw to dwa główne źródła danych w USA.

Kategorie

• Przestępstwa z użyciem przemocy: morderstwo, napaść, rabunek
• Przestępstwa przeciwko mieniu: włamanie, kradzież, podpalenie
• Przestępstwa białych kołnierzyków: oszustwo, defraudacja
• Przestępstwa bez ofiar: zażywanie narkotyków, prostytucja
• Przestępczość zorganizowana: nielegalne rynki zarządzane przez syndykaty

Kary wahają się od grzywien, przez karę pozbawienia wolności, po egzekucję. Wskaźniki recydywy w wielu krajach utrzymują się na wysokim poziomie, co wywołuje debatę na temat resocjalizacji czy odwetu.