Narodziny, śmierć i ponowne narodziny. Samsara to sanskryckie określenie niekończącego się cyklu, w którym istoty odradzają się zgodnie z jakością swoich czynów. W myśli hinduistycznej i buddyjskiej jest to podstawowy stan zwyczajnej egzystencji – napędzanej pożądaniem, niewiedzą i nagromadzoną siłą karmy.

Cykl nie jest postrzegany jako proces neutralny. Jest naznaczony cierpieniem. Nawet przyjemne odrodzenia się kończą; nawet sfery niebiańskie są tymczasowe. Celem ścieżki duchowej jest zatem wyzwolenie. W klasycznym hinduizmie wyzwoleniem jest moksza, zjednoczenie z ostateczną rzeczywistością lub jej urzeczywistnienie. W buddyzmie jest to nirwana, wygaszenie ognia pragnień i koniec odrodzenia. Różne szkoły przedstawiają możliwe miejsca przeznaczenia – człowieka, zwierzę, głodnego ducha, istotę piekielną, boga – z różnym stopniem szczegółowości, jednak podstawowa diagnoza pozostaje niezmienna: dalsze istnienie w samsarze jest niesatysfakcjonujące.

Doktryna ta kształtuje etykę. Każde działanie zasiewa ziarno, które dojrzeje w tym lub przyszłym życiu. Współczucie dla wszystkich istot wynika z tego w sposób naturalny, ponieważ każda żywa istota mogła być naszą matką w poprzednim wcieleniu. Medytacja i dyscyplina moralna to praktyczne sposoby osłabienia uścisku cyklu.

Samsara nie jest teorią dotyczącą przeszłości, lecz opisem obecnej sytuacji i mapą wyjścia.