Kiedy Cesarstwo Rzymskie się rozpadło, a Kościół zachodni rozwinął się wzdłuż linii łacińskich, kościoły Wschodu kontynuowały tradycję grecką i bizantyjską. Prawosławie wschodnie jest żywą formą tej ciągłości. Jego centralną częścią pozostają Grecja, Rosja, Bałkany i Bliski Wschód, choć społeczności imigranckie rozprzestrzeniły je po całym świecie.

Doktryna została zdefiniowana przez pierwsze siedem soborów powszechnych oraz przez trwający konsensus Kościoła. Trójca Święta, dwie natury Chrystusa i kult ikon są niepodważalne. Kult ma charakter liturgiczny, jest długi i bogaty w symbolikę. Boska Liturgia św. Jana Chryzostoma to zwyczajne nabożeństwo niedzielne; sam budynek jest postrzegany jako obraz nieba, a ikonostas wyznacza granicę między nawą a ołtarzem. Ikony nie są ozdobą, lecz oknem na obecność świętych i samego Chrystusa.

Autorytet jest soborowy, a nie monarchiczny. Żaden pojedynczy biskup nie posiada jurysdykcji uniwersalnej, jaką rości sobie papiestwo rzymskie. Kościoły autokefaliczne – rosyjski, grecki, serbski i inne – rządzą się same, pozostając we wspólnocie. Monastycyzm, a zwłaszcza tradycja Góry Athos, nadal kształtuje duchowość poprzez Modlitwę Jezusową i dążenie do teosis, stopniowego uczestnictwa człowieka w życiu boskim.

Dla prawosławnych Kościół to nie przede wszystkim instytucja, ale Ciało Chrystusa, które w każdej Eucharystii doświadcza przyszłego wieku.