Prawo efektu głosi, że zachowania pociągające za sobą korzystne konsekwencje stają się bardziej prawdopodobne, a zachowania pociągające za sobą niekorzystne konsekwencje – mniej prawdopodobne. Edward Thorndike sformułował tę zasadę na podstawie swoich eksperymentów z pudełkiem-łamigłówką na kotach.

Kot umieszczony w pudełku nauczył się metodą prób i błędów wykonywać czynność otwierającą drzwiczki i prowadzącą do jedzenia. W kolejnych próbach nieskuteczne zachowania zanikały, a skuteczna reakcja następowała szybciej. Thorndike opisał ten proces jako tłumienie połączeń bodziec-reakcja poprzez satysfakcjonujące rezultaty i tłumienie połączeń poprzez irytujące rezultaty.

Prawo efektu stało się podstawą warunkowania instrumentalnego. B.F. Skinner dopracował koncepcje wzmocnienia i kary, zachowując jednocześnie podstawową ideę, że konsekwencje selekcjonują zachowanie. Zasada ta pozostaje kluczowa dla modyfikacji zachowania, edukacji i tresury zwierząt. Wyjaśnia również, dlaczego nawyki się kształtują i dlaczego trudno je zmienić, gdy konsekwencje, które je podtrzymują, są sporadyczne lub opóźnione.

Działania, które przynoszą efekty, mają tendencję do powtarzania. Ta prosta regularność to prawo efektu.