W badaniach nad rozwiązywaniem problemów fiksacja to niezdolność do spojrzenia na problem z nowej perspektywy. Wcześniejsze doświadczenie lub nawykowe podejście blokują drogę do rozwiązania, które w innym przypadku byłoby dostępne.

Częstą formą jest utrwalenie funkcjonalne: tendencja do postrzegania obiektu wyłącznie w kategoriach jego zwykłej funkcji. W klasycznym problemie ze świecą, ludzie mają trudności z zamontowaniem świecy na ścianie za pomocą pudełka zapałek, ponieważ postrzegają pudełko jedynie jako pojemnik, a nie jako potencjalną półkę. Nastawienie mentalne to pokrewna forma: tendencja do podejścia do nowego problemu za pomocą strategii, które sprawdziły się w podobnych problemach z przeszłości, nawet jeśli istnieje prostsze podejście.

Fiksacja nie jest głupotą. To wada tych samych mechanizmów, które sprawiają, że praca ekspertów jest efektywna. Eksperci szybko rozpoznają znane wzorce; kosztem jest mniejsza elastyczność, gdy wzorzec nie ma zastosowania. Techniki przerywające fiksację to robienie sobie przerwy, rozważanie przeciwnych scenariuszy lub celowe generowanie szalonych alternatyw.

Czasami przeszkodą na drodze do rozwiązania nie jest brak wiedzy, ale przywiązanie do starego sposobu widzenia.