Motywacja zewnętrzna to dążenie do wykonania określonego zachowania w celu uzyskania zewnętrznej nagrody lub uniknięcia zewnętrznej kary. Działanie jest środkiem do celu, a nie celem samym w sobie.

Oceny, wypłaty, trofea, pochwały i groźba kar to klasyczne motywatory zewnętrzne. Mogą być bardzo skuteczne w inicjowaniu i podtrzymywaniu zachowań, zwłaszcza w przypadku zadań żmudnych lub nieciekawych. Jednak badania konsekwentnie pokazują, że nadmierne poleganie na zewnętrznych nagrodach może osłabiać wewnętrzne zainteresowanie. Kiedy wcześniej przyjemna aktywność jest opłacana lub oceniana, ludzie mogą zacząć postrzegać ją jako pracę i stracić spontaniczną chęć do jej kontynuowania po utracie nagrody.

Nie wszystkie motywy zewnętrzne są sobie równe. Te, które wspierają autonomię i kompetencje – doceniając wysiłek i dostarczając sensownego uzasadnienia – są zazwyczaj mniej destrukcyjne niż te, które czują się kontrolujące. Teoria samostanowienia rozróżnia rodzaje motywacji zewnętrznej w zależności od stopnia zinternalizowania przyczyny zewnętrznej.

Motywacja zewnętrzna załatwia sprawę. Otwarte pozostaje pytanie, jaki ma ona wpływ na długoterminową relację z samą aktywnością.