Podstawowa przemiana materii (ang. basic metabolic rate) to ilość energii, jaką organizm zużywa w stanie całkowitego spoczynku, aby utrzymać podstawowe funkcje fizjologiczne – oddychanie, krążenie, produkcję komórek i regulację temperatury. Zazwyczaj mierzy się ją rano, po całonocnym poście, w środowisku neutralnym termicznie, gdy osoba jest obudzona, ale nieruchoma.

BMR stanowi największą część dziennego wydatku kalorycznego u większości ludzi. Zmienia się w zależności od masy ciała, składu ciała, wieku i płci. Tkanka mięśniowa spala więcej energii w spoczynku niż tkanka tłuszczowa, więc dwie osoby o tej samej masie ciała mogą mieć różne wskaźniki. BMR spada stopniowo z wiekiem, częściowo z powodu utraty masy mięśniowej. Hormony tarczycy są głównymi regulatorami; zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy powodują odpowiednie zmiany w tempie metabolizmu.

Znajomość podstawowej przemiany materii (PPM) pomaga w opracowywaniu programów kontroli masy ciała oraz ocenie zapotrzebowania żywieniowego w trakcie choroby. Złotym standardem pozostaje kalorymetria pośrednia – pomiar zużycia tlenu – choć równania oparte na wzroście, masie ciała, wieku i płci dostarczają użytecznych szacunków.

Nawet gdy ciało wydaje się nieruchome, nieustannie zużywa energię, aby po prostu utrzymać się przy życiu. To zużycie to podstawowa przemiana materii.