Test predyspozycji ma na celu przewidzenie przyszłych osiągnięć danej osoby w danej dziedzinie. Mierzy on zdolność do uczenia się lub nabywania umiejętności, a nie wiedzę już zdobytą.

Egzaminy wstępne na studia, wojskowe baterie klasyfikacyjne i testy kwalifikacyjne dla specjalistów to typowe przykłady. Dobrze skonstruowany test predyspozycji sprawdza zdolności poznawcze lub percepcyjne, które będą później rozwijane w trakcie szkolenia – rozumowanie przestrzenne w architekturze, sprawność matematyczna w rachunkowości, rozumienie mechaniki w zawodach technicznych. Trafność predykcyjna jest kluczowym wymogiem technicznym: wyniki powinny korelować z późniejszymi sukcesami w odpowiednim szkoleniu lub zawodzie.

Testy predyspozycji często porównuje się z testami osiągnięć, choć granica ta nie jest absolutna. Wcześniejsze doświadczenia nieuchronnie wpływają na wyniki w każdej mierze poznawczej. Krytycy argumentują, że wiele tzw. testów predyspozycji jest zanieczyszczonych wiedzą kulturową i możliwościami edukacyjnymi; obrońcy odpowiadają, że stosowane z rozwagą, nadal poprawiają one uczciwość i skuteczność decyzji selekcyjnych w porównaniu z osądem nieustrukturyzowanym.

Wynik oceny predyspozycji to prognoza, a nie przeznaczenie. Motywacja, wykształcenie i możliwości nadal decydują o tym, w jakim stopniu przewidywane zdolności zostaną zrealizowane.