Ruchy polityczne, które twierdzą, że przemawiają w imieniu zwykłych ludzi, sprzeciwiając się skorumpowanej lub oderwanej od rzeczywistości elicie, określa się mianem populistycznych. Populizm to raczej styl i logika apelu niż sztywna ideologia; może on być powiązany z programami lewicowymi lub prawicowymi.

Przywódcy populistyczni kładą nacisk na czysty naród, skorumpowaną elitę i pilną potrzebę przywrócenia władzy tym pierwszym. Często nie ufają instytucjom mediacyjnym – partiom, sądom, agencjom eksperckim i mediom głównego nurtu – i preferują bezpośrednią komunikację ze zwolennikami. Niepokoje ekonomiczne, niepokój kulturowy i frustracje demokratyczne stanowią podatny grunt.

Krytycy argumentują, że populizm podważa pluralizm i rządy prawa. Sympatycy odpowiadają, że uwypukla on rzeczywiste wykluczenia i zmusza elity do reakcji. Długoterminowe skutki zależą od tego, czy ruchy populistyczne demokratyzują instytucje, czy też koncentrują władzę w rękach personalistycznego przywództwa. Badania porównawcze śledzą rozwój partii populistycznych, historię ich rządów i trwałość w różnych regionach.

Kampania populistyczna odnosi sukces, gdy duża liczba obywateli czuje, że istniejące partie nie słuchają ich głosu.