Instytucją stanowiącą prawo jest władza ustawodawcza. Może być jednoizbowa lub dwuizbowa, a jej członkowie są zazwyczaj wybierani w wyborach. Władza ustawodawcza debatuje nad sprawami publicznymi, reprezentuje zróżnicowane grupy wyborców, zatwierdza wydatki i nadzoruje władzę wykonawczą.

Systemy komitetowe umożliwiają specjalizację. Organizacja partyjna kształtuje głosowanie i kontrolę nad programem. W systemach parlamentarnych zaufanie władzy ustawodawczej podtrzymuje rząd; w systemach prezydenckich władza ustawodawcza i wykonawcza są wybierane oddzielnie i często podzielone. Procedura – sposób wnoszenia projektów ustaw, debatowania nad nimi, wprowadzania poprawek i głosowania nad nimi – ma duży wpływ na wyniki.

Skuteczne legislatury równoważą debatę z podejmowaniem decyzji oraz reprezentację z rządzeniem. Dysfunkcyjne legislatury prowadzą do impasów, braku przejrzystości lub dominacji wąskich grup interesów. Zaufanie społeczne do legislatur jest często niskie, jednak żaden system demokratyczny nie funkcjonuje bez sprawnie działającego organu ustawodawczego. Propozycje reform okresowo dotyczą finansowania kampanii wyborczych, etyki, redystrybucji okręgów wyborczych i przepisów wewnętrznych.

Jakość demokracji jest ściśle związana z jakością jej ustawodawstwa.