Rząd może odebrać ci paszport, własność, a nawet życie. Jednak – zgodnie z prawem, które wyrosło z popiołów dwóch wojen światowych – nie może ci legalnie odebrać statusu posiadacza praw. Prawa człowieka to roszczenia, które przysługują ci po prostu dlatego, że istniejesz. Nie są one przyznawane przez króla, konstytucję ani głosowanie większości. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, przyjęta w 1948 roku, wymienia trzydzieści artykułów, od wolności słowa po prawo do wypoczynku i czasu wolnego.

Pomysł jest stary. Cyrus Wielki wyzwolił niewolników w Babilonie. Magna Carta ograniczyła władzę królewską. Ale współczesny system jest nowy. Obejmuje traktaty, sądy i organy monitorujące. Europejski Trybunał Praw Człowieka może nakazać państwu wypłatę odszkodowania. Międzynarodowy Trybunał Karny może ścigać osoby za ludobójstwo.

Trzy pokolenia

• Obywatelskie i polityczne: głosowanie, sprawiedliwy proces, wolność wypowiedzi.
• Ekonomiczne i społeczne: żywność, mieszkalnictwo, opieka zdrowotna, edukacja.
• Collective: samostanowienie, czyste środowisko, pokój.

Egzekwowanie prawa jest nierówne. Potężne państwa ignorują orzeczenia. Słabe państwa ulegają presji. Mimo to język praw człowieka stał się domyślnym sposobem, w jaki zwykli ludzie sprzeciwiają się arbitralnej władzy, od rady wiejskiej po radę bezpieczeństwa.