Skąd bierze się wiedza? Empiryści twierdzą, że z doświadczenia. Umysł zaczyna się jako czysta karta, a zmysły ją wypełniają. John Locke argumentował, że wszystkie idee wywodzą się z wrażeń i refleksji. George Berkeley poszedł dalej, całkowicie negując materię i redukując rzeczywistość do percepcji. David Hume usystematyzował empiryzm, argumentując, że przyczynowość, substancja i „ja” nie są dane w doświadczeniu, lecz konstruowane przez nawyk i wyobraźnię. Tradycja ta kontrastuje z racjonalizmem, który głosi, że rozum może pojąć prawdy niezależnie od doświadczenia.

Empiryzm ukształtował współczesną naukę. Francis Bacon opowiadał się za obserwacją i eksperymentem, a nie spekulacją. Pozytywiści logiczni z początku XX wieku próbowali uzasadniać wszystkie sensowne stwierdzenia weryfikacją empiryczną. Program ten załamał się pod własnym ciężarem, ponieważ sama zasada weryfikacji nie jest empirycznie weryfikowalna. Empiryzm boryka się również z problemem indukcji, który podniósł Hume: żadna ilość obserwowanej regularności nie gwarantuje kolejnego przypadku. Słońce wschodziło każdego dnia, ale to nie dowodzi, że wzejdzie jutro. Empiryści odpowiedzieli różnymi koncepcjami prawdopodobieństwa, wnioskowania i metody naukowej, ale problem pozostaje nierozwiązany.

Tematy empiryczne

• Doświadczenie. Zmysły są źródłem wiedzy.
• Czysta karta. Umysł na początku jest pusty.
• Indukcja. Wiedza ogólna pochodzi ze szczegółowych obserwacji.
• Weryfikacja. Twierdzenia muszą być możliwe do sprawdzenia w oparciu o doświadczenie.

Empiryzm nie jest tym samym, co nauka, ale jest filozofią, która najpełniej kształtuje praktykę naukową.