Arystoteles studiował u Platona przez dwadzieścia lat, po czym poszedł własną drogą. Podczas gdy Platon umiejscawiał rzeczywistość w wiecznych formach, Arystoteles zgłębiał same rzeczy. Jego filozofia zaczyna się od obserwacji. Dokonywał sekcji zwierząt, katalogował rośliny, analizował konstytucje i pisał o logice, etyce, polityce, biologii i metafizyce. Rezultatem jest system tak wszechstronny, że kształtował myśl Zachodu przez prawie dwa tysiąclecia.

Arystotelizm głosi, że wiedza zaczyna się od doświadczenia. Formy istnieją, ale nie w odrębnej sferze. Są strukturami osadzonymi w konkretnych rzeczach. Koń jest koniem ze względu na formę, którą ucieleśnia, a nie dlatego, że uczestniczy w doskonałym koniu poza światem. Jego etyka koncentruje się na cnocie, rozumianej jako środek między skrajnościami, kultywowany poprzez nawyk. Jego poglądy polityczne traktują polis jako naturalne środowisko ludzkiego rozwoju. Jego logika, a zwłaszcza sylogizm, dominowała w zachodnim rozumowaniu aż do XIX wieku.

Główne funkcje

• Empiryzm. Wiedza zaczyna się od doświadczenia zmysłowego.
• Teleologia. Rzeczy mają naturalne cele i przeznaczenia.
• Etyka cnót. Charakter jest ważniejszy niż zasady i konsekwencje.
• Cztery przyczyny. Materialna, formalna, skuteczna i ostateczna.

Średniowieczni myśliciele, tacy jak Tomasz z Akwinu, połączyli arystotelizm z teologią chrześcijańską. Uczeni islamscy, tacy jak Awicenna i Awerroes, zachowali i rozwinęli tę filozofię. Jej wpływ jest nadal widoczny w etyce, biologii i teorii politycznej.