Unifikująca teoria współczesnej geologii głosi, że zewnętrzna powłoka Ziemi jest podzielona na sztywne płyty, które poruszają się względem siebie. Tektonika płyt wyjaśnia rozmieszczenie trzęsień ziemi, wulkanów, pasów górskich oraz samej skorupy oceanicznej i kontynentalnej.

Płyty powstają na grzbietach śródoceanicznych, przesuwają się po powierzchni z prędkością kilku centymetrów rocznie i są zużywane w strefach subdukcji. Skorupa kontynentalna jest biernie utrzymywana na płytach i w dużej mierze się zachowuje. Siły napędowe obejmują ruch płyt, ruch grzbietów i konwekcję płaszcza.

Teoria ta narodziła się w latach 60. XX wieku w oparciu o dowody rozprzestrzeniania się dna morskiego, pasów magnetycznych i rozkładu trzęsień ziemi. Obecnie GPS mierzy ruchy płyt bezpośrednio. Tektonika płyt stanowi podstawę interpretacji praktycznie wszystkich procesów geologicznych na dużą skalę oraz długoterminowej ewolucji powierzchni Ziemi.

• Teoria ruchu płyt litosferycznych
• Wyjaśnia trzęsienia ziemi, wulkany i góry
• Płyty utworzone na grzbietach i zniszczone w rowach
• Centralny paradygmat współczesnej geologii