Esej to krótki utwór prozatorski, który zgłębia dany temat z osobistego lub argumentacyjnego punktu widzenia. Słowo to pochodzi z języka francuskiego i oznacza „próbę”, a forma zachowuje charakter myślenia eksploracyjnego.

Esej Montaigne'a Essais ustanowił osobisty, dygresyjny model; eseje Bacona oferowały bardziej aforystyczny, publiczny styl. Współczesne eseje obejmują zarówno formalne argumenty, jak i nieformalne refleksje, krytykę literacką i komentarz kulturowy. Ich wspólnym mianownikiem jest skupienie się na ideach, a nie na spójnej narracji, oraz głos, który jest zazwyczaj bardziej bezpośredni niż w przypadku fikcji literackiej. Eseista może przekonywać, medytować, opisywać lub po prostu oddawać temat czytelnikowi do wglądu.

Długość eseju jest elastyczna, ale zazwyczaj jest on krótszy niż rozprawa i bardziej dopracowany niż szkic. Jego siłą napędową jest napięcie między indywidualną perspektywą autora a ogólnym zainteresowaniem tematem. Dobry esej pozostawia czytelnika z jasnymi myślami lub nowym punktem widzenia.

Esej to próba skoncentrowanego przemyślenia tematu za pomocą prozy.